Waarom is beweging noodzakelijk?

Ziektes die tot voor enkele decennia geen groot probleem vormden, treffen vandaag een almaar groeiend gedeelte van de bevolking en de getroffenen worden bovendien altijd maar jonger. Een kleine opsomming:

• Rug- en nekpijn
• Migraine
• Hoge bloeddruk
• Diabetes
• Allergieën
• Stressaandoeningen (Burnout-syndroom, ADHD, Depressies,…)

De steeds verdere verspreiding van deze aandoeningen loopt parallel met een sterk toenemend tekort aan beweging en overgewicht enerzijds en steeds hogere eisen op school, op het werk en in de vrije tijd anderzijds. Onderzoeken tonen onweerlegbaar aan dat er een causaal verband tussen deze ontwikkelingen bestaat: continue beweging is voor onze gezondheid essentieel. Zonder voldoende beweging met de juiste intensiteit kunnen wij niet gezond blijven. Wanneer we echter regelmatig bewegen, zetten we in ons lichaam een rist positieve processen met grote voordelen in gang. Dankzij een gematigde training de meeste van de actuele zogeheten beschavingsziekten goed onder controle worden gehouden.

Genezen door te bewegen

Bij gematigd bewegen wordt bijvoorbeeld het lichaamseigen zelfgenezingsvermogen, de zogeheten homeostase, geactiveerd. Ons lichaam is namelijk in staat om alle benodigde voedingsstoffen zelf te produceren en de gezondheid weer in evenwicht te brengen. De voor de homeostase absoluut noodzakelijke stofwisseling wordt echter pas door continue beweging met gematigde intensiteit bereikt. Als we te veel zitten of liggen of ons slechts eenzijdig belasten, schiet het zelfgenezingsvermogen tekort en raakt het lichaam weer uit evenwicht.

Gewichtsbeheersing

Een gebrek aan lichaamsbeweging is de belangrijkste oorzaak voor overgewicht en vetzucht. Terwijl de mensen het 50 jaar geleden heel normaal vonden om kilometers lang te voet te gaan, brengen we nu het grootste deel van de dag zittend door. Slechts weinig mensen onderwerpen hun lichaam dagelijks aan continue fysieke belasting. Tegelijk nemen we echter bij het eten nog altijd minstens evenveel calorieën als vroeger in. Het onvermijdelijke gevolg hiervan is dat het lichaam de overtollige energie in de vorm van vet opslaat en dat we dikker worden. Eigenlijk is vermageren heel eenvoudig: het calorieverbruik moet gewoon een beetje hoger zijn dan de calorie-inname. Wie dus graag en veel eet, moet ook veel bewegen. Beweging speelt volgens de nieuwste studie zelfs een nog grotere rol voor het gewicht dan voeding.

Geestelijke fitness

De stimulering van de stofwisseling door beweging zorgt er ook voor dat onze hersenen van meer zuurstof worden voorzien. Bovendien worden ze vooral door goed gecoördineerde bewegingen gestimuleerd en getraind. Dit bevordert de concentratie en het prestatievermogen ook elke dag. Voor hersengeleerde Johannes Holler is beweging de voorwaarde voor onze intelligentie: "Sport is een voorwaarde voor geestelijke beweeglijkheid. Als u wilt weten hoe fit uw hersenen zijn, voel dan aan je beenspieren."

Onderzoeken in scholen hebben ondertussen aangetoond dat de schoolcijfers in direct verband staan met de coördinatievaardigheden van de leerlingen. Leerlingen met een slechte evenwichtszin hebben gedurende hun schoolcarrière slechtere punten voor wiskunde en Nederlands, en typisch ook voor sport. Wie meer beweegt, is ook fitter in het hoofd.

Geestelijk evenwicht

Depressies behoren vandaag de dag bijna tot de categorie van volksziekten. Zijn de geestelijke belastingen van u werkelijk zo veel hoger dan vroeger, zijn wij gewoonweg minder belastbaar of heeft ook dit fenomeen misschien ook met een tekort aan beweging te maken? Het is een feit dat beweging doorgaans voor plezier zorgt en onze stemming verbetert. Door - vooral speels - te bewegen is het mogelijk om de gemoedstoestand helemaal zonder geneesmiddelen duidelijk te verbeteren. Op de trampoline dansen of schommelen heeft onmiddellijk een positieve invloed op onze psyche, maakt ons gelukkiger, meer ontspannen en uiteindelijk ook resistenter tegen de zorgen van elke dag.

Hoeveel moeten we bewegen?

Ook bij beweging moet men de kerk in het midden houden. Studies tonen overduidelijk aan dat sport zonder prestatiedrang de grootste winst oplevert. Twee, drie keer per week gematigd bewegen (dus bij gemiddelde belasting) met veel plezier in plaats van stress heeft voor lichaam en geest de meest positieve uitwerkingen zonder dat men angst moet hebben voor schadelijke bijwerkingen.